• analiza praktycznych problemów występujących w spółkach wodociągowo-kanalizacyjnych,
• łączenie perspektywy VAT, CIT i PIT płatniczego przy jednym zdarzeniu gospodarczym,
• wskazywanie różnic pomiędzy momentem ujęcia bilansowego i podatkowego,
• praca na punktach kontrolnych przydatnych w procesie zamknięcia 2026 r.,
• dyskusja nad przypadkami i wątpliwościami uczestników.

DZIEŃ I 
I. Podatek od towarów i usług (VAT):

1. Zamknięcie roku a VAT w przedsiębiorstwie WOD-KAN:
a) dlaczego roczna kontrola VAT jest potrzebna mimo miesięcznego charakteru rozliczeń,
b) obszary szczególnego ryzyka przy zamknięciu 2026 r.,
c) powiązanie kontroli VAT z prawidłowością przychodów i kosztów w CIT.

2. Zakres opodatkowania VAT — zdarzenia typowe i nietypowe:
a) czynności opodatkowane a świadczenia niepodlegające VAT,
b) kary umowne i odszkodowania — kiedy pozostają poza VAT, a kiedy wpływają na rozliczenie,
c) świadczenia związane z czynnościami nielegalnymi,
d) wpływ kwalifikacji w VAT na rozliczenia podatku dochodowego,
e) nadużycie prawa w VAT — znaczenie praktyczne dla podatnika.

3. Moment powstania obowiązku podatkowego:
a) świadczenia okresowe oraz usługi wodociągowe i kanalizacyjne,
b) świadczenia ciągłe na przełomie roku i prawidłowe ustalenie momentu wykonania świadczenia,
c) odczyty, rozliczenia okresowe i dokumentowanie sprzedaży,
d) relacja momentu obowiązku podatkowego w VAT do momentu uzyskania przychodu w CIT,
e) KSeF a identyfikacja momentu powstania obowiązku podatkowego.

4. Czynności i świadczenia nieodpłatne:
a) nieodpłatne dostawy towarów — przesłanki opodatkowania,
b) prawo do odliczenia VAT a późniejsze wykorzystanie nieodpłatne,
c) nieodpłatne świadczenie usług — kiedy podlega VAT,
d) konsekwencje nieodpłatnych świadczeń dla VAT i CIT.

5. WIS, podstawa opodatkowania i dotacje:
a) Wiążąca Informacja Stawkowa dla usług wodociągowych i praktyka Dyrektora KIS,
b) znaczenie WIS także dla prawidłowego ujęcia transakcji poza samą stawką VAT,
c) podstawa opodatkowania VAT a kwota przychodu w CIT,
d) znaczniki KSeF po stronie sprzedawcy,
e) korekty VAT a korekty przychodów podatkowych,
f) dotacje opodatkowane VAT oraz dotacje niepodlegające VAT i ich konsekwencje w CIT.

6. Podatek naliczony i prawo do odliczenia:
a) zasady rozliczania podatku naliczonego w praktyce przedsiębiorstwa WOD-KAN,
b) uchybienia zasadom fakturowania w KSeF a prawo do odliczenia,
c) znaczniki KSeF i ich znaczenie dla kontroli zakupów,
d) VAT naliczony i należny w kosztach uzyskania przychodów.

7. Ulga na złe długi, proporcja i preproporcja VAT:
a) ulga na złe długi — obowiązki i konsekwencje dla przedsiębiorstw WOD-KAN,
b) stosowanie współczynnika i prewspółczynnika,
c) problemy praktyczne w spółkach komunalnych oraz kontrola prawidłowości rozliczenia rocznego.

8. KSeF jako element zamknięcia roku podatkowego:
a) moment wystawienia faktury w KSeF a obowiązek podatkowy w VAT,
b) data wystawienia faktury ustrukturyzowanej a moment powstania przychodu w CIT,
c) faktura ustrukturyzowana jako dowód podatkowy w VAT i CIT,
d) sprzedaż okresowa i świadczenia ciągłe w KSeF,
e) korekty podstawy opodatkowania oraz ich powiązanie z rozliczeniami dochodowymi,
f) KSeF a kontrola podatkowa, analityka danych i ryzyka wynikające z automatyzacji raportowania.

II. CIT oraz PIT płatniczy.

1. CIT jako podatek roczny — organizacja zamknięcia
a) znaczenie zamknięcia roku dla prawidłowości rozliczenia CIT,
b) rozliczanie strat podatkowych z lat ubiegłych i znaczenie przedawnienia,
c) zaliczki na CIT — błędy w trakcie roku a zeznanie roczne,
d) uproszczona metoda opłacania zaliczek jako element planowania i kontroli rozliczeń,
e) źródła przychodów w CIT — krótkie uporządkowanie zasad podziału.

2. Przychód podatkowy w przedsiębiorstwie WOD-KAN
a) należność a przychód podatkowy,
b) odczyty liczników a moment powstania przychodu,
c) czynności nieodpłatne oraz nieodpłatne służebności i inne świadczenia,
d) poręczenia, zabezpieczenia i nieoprocentowane pożyczki w spółkach WOD-KAN,
e) moment uzyskania przychodu z kar umownych, odszkodowań i premii pieniężnych,
f) „odzyski” przy likwidacji środków trwałych,
g) otrzymane przyłącza, fragmenty sieci i inne elementy infrastruktury,
h) usługi wodociągowe inne niż dostarczanie wody,
i) korekty przychodów — różnice między ujęciem rachunkowym i podatkowym.

3. Odszkodowania dotyczące środków trwałych
a) kwalifikacja podatkowa odszkodowań związanych ze składnikami majątku,
b) odszkodowania a tzw. premia remontowa.

4. Koszty uzyskania przychodów — zasady i moment potrącenia
a) koszt podatkowy a koszt poniesiony oraz związek wydatku z przychodem,
b) koszty bezpośrednie i pośrednie — rozliczenie na przełomie roku,
c) moment poniesienia kosztu i problemy interpretacyjne,
d) korekty kosztów — różnice pomiędzy ujęciem podatkowym i bilansowym,
e) wynagrodzenia pracownicze w kosztach podatkowych, w tym nagrody roczne,
f) koszty zaniechanych inwestycji,
g) nabycie środków trwałych i WNiP o niskiej wartości,
h) wyłączenia z kosztów na podstawie art. 16 ustawy o CIT.

5. Koszty szczególne i punkty kontrolne
a) badanie sprawozdania finansowego a koszty podatkowe,
b) kary umowne w kosztach uzyskania przychodów,
c) odpisy aktualizujące należności,
d) VAT jako koszt podatkowy,
e) wyłączenia kosztów związane ze sposobem zapłaty.

6. Finansowanie działalności
a) ograniczenia kosztów finansowania dłużnego i ich znaczenie dla przedsiębiorstw WOD-KAN,
b) odsetki hipotetyczne w kosztach podatkowych.

7. Samochody osobowe oraz środki trwałe w przedsiębiorstwie WOD-KAN
a) samochody osobowe — koszty nabycia i używania w KUP i nKUP,
b) wartości graniczne środków trwałych i WNiP,
c) ulepszenia i zagadnienia przepisów retrospektywnych,
d) sieci wodociągowe, budowle liniowe i urządzenia techniczne,
e) inwestycje w obcych środkach trwałych — inwestycja czy odrębny środek trwały.

8. Ulga na złe długi w podatkach dochodowych
a) weryfikacja należności i zobowiązań na potrzeby zamknięcia roku,
b) powiązanie rozliczenia ulgi z procesem kontroli należności.

9. PIT — obowiązki płatnika przy zamknięciu roku
a) wynagrodzenia pracownicze — moment powstania obowiązku podatkowego i wpływ na koszty podatkowe,
b) nagrody roczne, premie i inne świadczenia pracownicze — moment opodatkowania i obowiązki płatnika,
c) świadczenia nieodpłatne dla pracowników — identyfikacja przychodu pracownika,
d) świadczenia pracownicze w przedsiębiorstwach komunalnych,
e) najczęstsze błędy płatników PIT ujawniające się przy zamknięciu roku.

DZIEŃ II

I. Zagadnienia bilansowe sprawozdania finansowego za 2026 r. w branży wodociągowo-kanalizacyjnej:

1. Wprowadzenie.

2. Sprawozdanie finansowe wg PSR – podstawowe informacje:
a) regulacje krajowe: ustawa o rachunkowości i KSR,
b) terminy – przygotowanie, podpisanie i zatwierdzenie,
b) odpowiedzialność za sprawozdawczość finansową.

3. Środki trwałe z uwzględnieniem specyfiki branży wodociągowo-kanalizacyjnej i komunalnej:
a) ewidencja środków trwałych sfinansowanych z dotacji,
b) ewidencja infrastruktury przejętej nieodpłatnie,
c) modernizacje oraz remonty sieci wod-kan,
d) tabela amortyzacyjna bilansowa oraz podatkowa,
e) testy na utratę wartości budowli i urządzeń sieciowych (KSR 4),
f) weryfikacja okresów amortyzacji.

4. Krajowy Standard Rachunkowości nr 11 a rozwiązania branżowe:
a) cel i zakres nowego standardu,
b) obiekty inwentarzowe – szczególne kryteria tworzenia obiektów w przypadku sieciowych środków trwałych,
c) wartość początkowa środka trwałego,
d) nakłady ponoszone w okresie użytkowania środka trwałego,
e) amortyzacja.

5. Krajowy Standard Rachunkowości nr 7:
a) zmiany zasad (polityki) rachunkowości,
b) zmiany wartości szacunkowych,

6. Inwentaryzacja:
a) terminy przeprowadzenia,
b) metody rozliczenia inwentaryzacji,
c) wycena.

7. Sporządzanie sprawozdania finansowego – wybrane zagadnienia:
a) podatek odroczony na dzień bilansowy – KSR 2,
b) wydarzenia po dniu bilansowym – wydarzenie wymagające i niewymagające wprowadzenia korekt – KSR 7,
c) korekty błędów, zmiana polityki rachunkowości oraz zmiany szacunków – KSR 7,
d) przykłady z wykorzystaniem podejścia retrospektywnego w rachunkowości,
e) przychody ze sprzedaży a KSR 15 Przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych, półproduktów, towarów i materiałów,
f) dotacje, dopłaty i subwencje w działalności podstawowej i pozostałych przychodach operacyjnych,
g) bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa.

8. Pytania i odpowiedzi.