• analiza praktycznych problemów występujących w spółkach wodociągowo-kanalizacyjnych,
• łączenie perspektywy VAT, CIT i PIT płatniczego przy jednym zdarzeniu gospodarczym,
• wskazywanie różnic pomiędzy momentem ujęcia bilansowego i podatkowego,
• praca na punktach kontrolnych przydatnych w procesie zamknięcia 2026 r.,
• dyskusja nad przypadkami i wątpliwościami uczestników.

DZIEŃ I
I. Podatek od towarów i usług (VAT):

1. Zamknięcie roku a VAT w przedsiębiorstwie WOD-KAN:
a) dlaczego roczna kontrola VAT jest potrzebna mimo miesięcznego charakteru rozliczeń,
b) obszary szczególnego ryzyka przy zamknięciu 2026 r.,
c) powiązanie kontroli VAT z prawidłowością przychodów i kosztów w CIT.

2. Zakres opodatkowania VAT — zdarzenia typowe i nietypowe:
a) czynności opodatkowane a świadczenia niepodlegające VAT,
b) kary umowne i odszkodowania — kiedy pozostają poza VAT, a kiedy wpływają na rozliczenie,
c) świadczenia związane z czynnościami nielegalnymi,
d) wpływ kwalifikacji w VAT na rozliczenia podatku dochodowego,
e) nadużycie prawa w VAT — znaczenie praktyczne dla podatnika.

3. Moment powstania obowiązku podatkowego:
a) świadczenia okresowe oraz usługi wodociągowe i kanalizacyjne,
b) świadczenia ciągłe na przełomie roku i prawidłowe ustalenie momentu wykonania świadczenia,
c) odczyty, rozliczenia okresowe i dokumentowanie sprzedaży,
d) relacja momentu obowiązku podatkowego w VAT do momentu uzyskania przychodu w CIT,
e) KSeF a identyfikacja momentu powstania obowiązku podatkowego.

4. Czynności i świadczenia nieodpłatne:
a) nieodpłatne dostawy towarów — przesłanki opodatkowania,
b) prawo do odliczenia VAT a późniejsze wykorzystanie nieodpłatne,
c) nieodpłatne świadczenie usług — kiedy podlega VAT,
d) konsekwencje nieodpłatnych świadczeń dla VAT i CIT.

5. WIS, podstawa opodatkowania i dotacje:
a) Wiążąca Informacja Stawkowa dla usług wodociągowych i praktyka Dyrektora KIS,
b) znaczenie WIS także dla prawidłowego ujęcia transakcji poza samą stawką VAT,
c) podstawa opodatkowania VAT a kwota przychodu w CIT,
d) znaczniki KSeF po stronie sprzedawcy,
e) korekty VAT a korekty przychodów podatkowych,
f) dotacje opodatkowane VAT oraz dotacje niepodlegające VAT i ich konsekwencje w CIT.

6. Podatek naliczony i prawo do odliczenia:
a) zasady rozliczania podatku naliczonego w praktyce przedsiębiorstwa WOD-KAN,
b) uchybienia zasadom fakturowania w KSeF a prawo do odliczenia,
c) znaczniki KSeF i ich znaczenie dla kontroli zakupów,
d) VAT naliczony i należny w kosztach uzyskania przychodów.

7. Ulga na złe długi, proporcja i preproporcja VAT:
a) ulga na złe długi — obowiązki i konsekwencje dla przedsiębiorstw WOD-KAN,
b) stosowanie współczynnika i prewspółczynnika,
c) problemy praktyczne w spółkach komunalnych oraz kontrola prawidłowości rozliczenia rocznego.

8. KSeF jako element zamknięcia roku podatkowego:
a) moment wystawienia faktury w KSeF a obowiązek podatkowy w VAT,
b) data wystawienia faktury ustrukturyzowanej a moment powstania przychodu w CIT,
c) faktura ustrukturyzowana jako dowód podatkowy w VAT i CIT,
d) sprzedaż okresowa i świadczenia ciągłe w KSeF,
e) korekty podstawy opodatkowania oraz ich powiązanie z rozliczeniami dochodowymi,
f) KSeF a kontrola podatkowa, analityka danych i ryzyka wynikające z automatyzacji raportowania.

II. CIT oraz PIT płatniczy.

1. CIT jako podatek roczny — organizacja zamknięcia
a) znaczenie zamknięcia roku dla prawidłowości rozliczenia CIT,
b) rozliczanie strat podatkowych z lat ubiegłych i znaczenie przedawnienia,
c) zaliczki na CIT — błędy w trakcie roku a zeznanie roczne,
d) uproszczona metoda opłacania zaliczek jako element planowania i kontroli rozliczeń,
e) źródła przychodów w CIT — krótkie uporządkowanie zasad podziału.

2. Przychód podatkowy w przedsiębiorstwie WOD-KAN
a) należność a przychód podatkowy,
b) odczyty liczników a moment powstania przychodu,
c) czynności nieodpłatne oraz nieodpłatne służebności i inne świadczenia,
d) poręczenia, zabezpieczenia i nieoprocentowane pożyczki w spółkach WOD-KAN,
e) moment uzyskania przychodu z kar umownych, odszkodowań i premii pieniężnych,
f) „odzyski” przy likwidacji środków trwałych,
g) otrzymane przyłącza, fragmenty sieci i inne elementy infrastruktury,
h) usługi wodociągowe inne niż dostarczanie wody,
i) korekty przychodów — różnice między ujęciem rachunkowym i podatkowym.

3. Odszkodowania dotyczące środków trwałych
a) kwalifikacja podatkowa odszkodowań związanych ze składnikami majątku,
b) odszkodowania a tzw. premia remontowa.

4. Koszty uzyskania przychodów — zasady i moment potrącenia
a) koszt podatkowy a koszt poniesiony oraz związek wydatku z przychodem,
b) koszty bezpośrednie i pośrednie — rozliczenie na przełomie roku,
c) moment poniesienia kosztu i problemy interpretacyjne,
d) korekty kosztów — różnice pomiędzy ujęciem podatkowym i bilansowym,
e) wynagrodzenia pracownicze w kosztach podatkowych, w tym nagrody roczne,
f) koszty zaniechanych inwestycji,
g) nabycie środków trwałych i WNiP o niskiej wartości,
h) wyłączenia z kosztów na podstawie art. 16 ustawy o CIT.

5. Koszty szczególne i punkty kontrolne
a) badanie sprawozdania finansowego a koszty podatkowe,
b) kary umowne w kosztach uzyskania przychodów,
c) odpisy aktualizujące należności,
d) VAT jako koszt podatkowy,
e) wyłączenia kosztów związane ze sposobem zapłaty.

6. Finansowanie działalności
a) ograniczenia kosztów finansowania dłużnego i ich znaczenie dla przedsiębiorstw WOD-KAN,
b) odsetki hipotetyczne w kosztach podatkowych.

7. Samochody osobowe oraz środki trwałe w przedsiębiorstwie WOD-KAN
a) samochody osobowe — koszty nabycia i używania w KUP i nKUP,
b) wartości graniczne środków trwałych i WNiP,
c) ulepszenia i zagadnienia przepisów retrospektywnych,
d) sieci wodociągowe, budowle liniowe i urządzenia techniczne,
e) inwestycje w obcych środkach trwałych — inwestycja czy odrębny środek trwały.

8. Ulga na złe długi w podatkach dochodowych
a) weryfikacja należności i zobowiązań na potrzeby zamknięcia roku,
b) powiązanie rozliczenia ulgi z procesem kontroli należności.

9. PIT — obowiązki płatnika przy zamknięciu roku
a) wynagrodzenia pracownicze — moment powstania obowiązku podatkowego i wpływ na koszty podatkowe,
b) nagrody roczne, premie i inne świadczenia pracownicze — moment opodatkowania i obowiązki płatnika,
c) świadczenia nieodpłatne dla pracowników — identyfikacja przychodu pracownika,
d) świadczenia pracownicze w przedsiębiorstwach komunalnych,
e) najczęstsze błędy płatników PIT ujawniające się przy zamknięciu roku.

DZIEŃ II

1. Sporządzanie, zatwierdzanie i udostępnianie jednostkowych rocznych sprawozdań finansowych:
a) jednostki objęte postanowieniami ustawy w pełnym i niepełnym zakresie,
b) składniki i reguły sporządzania rocznego sprawozdania finansowego,
c) kalendarz dla rocznego sprawozdania finansowego,
d) sprawozdanie finansowe
e) reguły podpisywania rocznego sprawozdania finansowego,
f) badanie rocznego sprawozdania finansowego,
g) zatwierdzanie rocznego sprawozdania finansowego,
h) udostępnianie rocznego sprawozdania finansowego,
i) przechowywanie rocznego sprawozdania finansowego,
j) odpowiedzialność za roczne sprawozdanie finansowe.

2. Roczne sprawozdanie finansowe – zasady sporządzania:
a) roczne sprawozdanie finansowe i warunki jego przydatności,
b) podstawy sporządzania sprawozdania finansowego,
c) nadrzędne zasady stosowane przy sporządzaniu sprawozdania finansowego,
d) dane porównawcze i porównywalność.

3. Zmiany w przepisach krajowych – ustawa o rachunkowości i KSR 16 „Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości” oraz aktualizacje pozostałych standardów.

4. Bilans:
a) bilans i jego budowa,
b) ogólne zasady wyceny,
c) kategorie cen,
d) rzeczowe aktywa trwałe wg MSR 16 Środki trwałe a KSR 11 Środki trwałe
e) wartości niematerialne
f) należności, inwestycje oraz inne aktywa długoterminowe,
g) aktywa obrotowe,,
h) krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe,
i) kapitał (fundusz) własny,
j) zobowiązania,
k) rezerwy na zobowiązania,
l) zobowiązania,
m) bierne rozliczenia międzyokresowe.

5. Rachunek zysków i strat:
a) ogólna charakterystyka rachunku zysków i strat,
b) przychody wg KSR 15 Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” i porównianie MSSF 15
c) przychody i koszty z działalności podstawowej
d) pozostałe przychody i koszty operacyjne,
e) przychody i koszty finansowe,
f) zyski i straty nadzwyczajne,
g) wynik finansowy brutto i netto.

6. Dodatkowe informacje i objaśnienia:
a) objaśnienia do bilansu,
b) objaśnienia do rachunku zysków i strat,
c) poważne zagrożenia dla kontynuacji działalności,
d) inne istotne informacje ułatwiające ocenę jednostki.

7. Rachunek przepływów pieniężnych:
a) cel i zakres stosowania standardu,
b) przepływy pieniężne i ich prezentacja,
c) przepływy działalności operacyjnej,
d) przepływy działalności inwestycyjnej,
e) przepływy działalności finansowej,
f) jednostkowy rachunek przepływów pieniężnych.

8. Odroczony podatek dochodowy.

9. Obszary ryzykowne, najczęstsze błędy oraz korekty przy zamknięciu roku
a) polityka rachunkowości,
b) zmiany w polityce rachunkowości
c) zmiany wartości szacunkowych, błędy prezentacyjne,
d) błędy wyceny,
e) niekompletne ujawnienia,
f) nieprawidłowości w zakresie rozpoznania przychodów i kosztów,
g) pozostałe.

10. Zdarzenia po dniu bilansowym