Instytucja fundacji rodzinnej funkcjonuje w polskim systemie prawnym od 22 maja 2023 r. i w krótkim czasie stała się jednym z kluczowych narzędzi planowania sukcesyjnego oraz zarządzania majątkiem prywatnym i firmowym. Skala zainteresowania tym rozwiązaniem pozostaje bardzo duża – do połowy stycznia 2025 r. złożono ponad 3200 wniosków o rejestrację fundacji rodzinnych, z czego ponad 2000 podmiotów zostało już wpisanych do rejestru.
Równolegle dynamicznie rozwija się praktyka stosowania przepisów podatkowych dotyczących fundacji rodzinnych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał już kilkaset interpretacji indywidualnych w tym zakresie, przy czym w istotnej liczbie przypadków odmówiono ich wydania, wskazując na ryzyko nadużycia prawa podatkowego. Pojawiają się również pierwsze działania organów z wykorzystaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania oraz rozstrzygnięcia sądów administracyjnych. W efekcie zasady opodatkowania fundacji rodzinnych stają się coraz bardziej doprecyzowane, ale jednocześnie – coraz bardziej złożone i wymagające praktycznego podejścia.

Celem szkolenia jest kompleksowe i praktyczne omówienie aktualnych zasad opodatkowania fundacji rodzinnych, z uwzględnieniem najnowszych interpretacji, stanowisk organów podatkowych oraz identyfikowanych obszarów ryzyka.

W trakcie szkolenia zostaną również szczegółowo omówione w praktyce zasady wypełniania i składania deklaracji przez fundacje rodzinne:
a) deklaracji CIT-8 – dot. opodatkowania wynajmu do podmiotów powiązanych stawką 19%,
b) załącznika CIT/F – dot. opodatkowania niedozwolonej działalności gospodarczej stawką 25%,
c) deklaracji CIT-8FR – dot. opodatkowania świadczeń na rzecz beneficjentów stawką 15% oraz informacji o wybranej działalności statutowej.

I. Wprowadzenie do fundacji rodzinnych, m.in.:
1. Ustawa o fundacjach rodzinnych,
2. Korzyści podatkowe dla fundacji rodzinnych:
a) odroczenie opodatkowania,
b) „zwolnienie podmiotowe” a opodatkowanie stawką 15%.

II. Wprowadzenie do opodatkowania fundacji rodzinnych, m.in:
1. Działalność statutową nieopodatkowaną.
2. Działalność statutową opodatkowaną stawką 15% CIT.
3. Dozwoloną działalność gospodarczą.
4. Niedozwoloną działalność gospodarczą opodatkowaną stawką 25% CIT.
5. Wynajem do podmiotów powiązanych opodatkowany 19% stawką CIT.

III. „Zwolnienie podmiotowe” a działalność statutowa nieopodatkowana (wykazywana w SF, ale niewykazywana w deklaracjach), m.in.:
1. Wnoszenie wkładów początkowych na fundusz założycielski fundacji.
2. Powiększenie funduszu założycielskiego.
3. Mienie otrzymane w darowiźnie i spadku – czy otrzymanie przez fundację rodzinną darowizny jest zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych.
4. Lokaty.

IV. „Zwolnienie podmiotowe” a działalność statutowa opodatkowana stawką 15% (wykazywana deklaracji CIT-8FR), m.in.:
1. Świadczenia na rzecz beneficjentów, w tym darowizny na rzecz organizacji.
2. Ukryte zyski.
3. Likwidacja fundacji rodzinnej.

V. Szczegółowa analiza wybranych problemów dot. ukrytych zysków, m.in.:
1. Czy ponoszenie przez fundację rodzinną kosztów szkoleń, nauki, kursów, wyjazdów prezesa fundacji będącego jednocześnie beneficjentem, stanowi ukryty zysk.
2. Czy udzielanie przez Fundację rodzinną pożyczek podmiotom innym niż wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o FR na okres dłuższy niż 10 lat stanowi ukryty zysk.
3. Czy cena sprzedaży za sprzedane certyfikaty inwestycyjne płacona w ratach przez fundację na rzecz fundatora stanowi świadczenie w postaci ukrytych zysków.
4. Czy wynagrodzenie za pracę wypłacane członkom zarządu fundacji, którzy są jednocześnie fundatorami i beneficjentami fundacji, na podstawie umów o pracę stanowi świadczenie w postaci ukrytych zysków.

VI. „Zwolnienie podmiotowe” a dozwolona działalność gospodarcza (wykazywana deklaracji CIT-8FR), m.in.:
1. Zbywanie mienia:
a) czy Fundacja Rodzinna będzie korzystać ze zwolnienia w odniesieniu do transakcji zbycia Nieruchomości po okresie nie krótszym niż 10 lat od ich nabycia.
2. Najem:
a) czy wynajmowanie beneficjentowi przez fundację rodzinną nieruchomości w zamian za ustalony na zasadach rynkowych czynsz najmu korzysta ze zwolnienia,
b) czy wynajem krótkoterminowy mieści się w ramach dozwolonej działalności gospodarczej,
c) czy wynajem długoterminowy nieruchomości zagranicznych korzysta ze zwolnienia.
3. Przystępowanie do spółek:
a) przystępowania przez fundacje rodzinne do zagranicznych podmiotów transparentnych podatkowo,
b) czy przyznanie fundacji rodzinnej prawa do użytkowania udziałów w spółce z o.o. mieści się w ramach dozwolonej działalności gospodarczej,
c) czy polska spółka jako płatnik musi potrącić 19% podatku dochodowego od dywidendy wypłaconej do fundacji rodzinnej,
d) czy korzysta ze zwolnienia zysk przekazany na rzecz fundacji rodzinnej w formie rzeczowej oraz przeniesienia majątku do fundacji rodzinnej w wyniku likwidacji spółki,
e) czy darowizna udziałów w sp. z o.o. do fundacji rodzinnej stanowi przychód po stronie wnoszącego (fundatora).
4. Nabywanie i zbywanie papierów wartościowych:
a) czy fundacje rodzinne mogą nabywać skarbowe papiery oszczędnościowe,
b) czy działalność fundacji rodzinnej polegająca na nabywaniu, posiadaniu i sprzedaży jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych typu ETF mieści się w ramach działalności dozwolonej.
5. Udzielanie pożyczek:
a) czy fundacja rodzinna może nabywać wierzytelności pożyczkowe,
b) czy otrzymane przez fundację na podstawie umowy darowizny od fundatora wierzytelności oraz otrzymanie przez fundację faktycznej spłaty będzie dla Fundacji przychodem zwolnionym.
6. Obrót zagranicznymi środkami płatniczymi:
a) czy sprzedaż walut wirtualnych przez fundacje rodzinne jest dozwoloną działalnością gospodarczą, niedozwoloną działalnością gospodarczą opodatkowaną 25% stawką podatku czy podlega opodatkowaniu według zasad dla dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia walut wirtualnych.

VII. „Zwolnienie podmiotowe” a niedozwolona działalność gospodarcza opodatkowana 25% (wykazywana w załączniku CIT/F).

VIII. „Zwolnienie podmiotowe” a wynajem wybranych składników podmiotom powiązanym opodatkowany 19% (wykazywana w deklaracji CIT-8).

IX. Omówienie pozostałych wybranych problemów, m.in.:
a) fundacja rodzinna a podatek „minimalny” od budynków,
b) fundacja rodzinna a spółki opodatkowane CIT Estońskim,
c) zasad ustalania proporcji wartości mienia wniesionego do fundacji rodzinnej na potrzeby zwolnienia w przypadku małżonków oraz rozwiedzionych małżonków,
d) czy w związku z brakiem wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie funkcji członków zarządu przez fundatorów będących jednocześnie beneficjentami Fundacji Rodzinnej Fundacja Rodzinna uzyskuje przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

X. PIT (deklaracja PIT-8AR), m.in.:
a) wypłata świadczeń beneficjentom z bliższej rodziny, dalszej rodziny oraz osobom trzecim,
b) zwolnienie z PIT dla beneficjentów z „zerowej” grupy podatkowej,
c) proporcjonalne zwolnienie z PIT, np. gdy fundatorzy nie są ze sobą spokrewnieni,
d) zasady opodatkowania wypłaty, gdy fundatorami są małżonkowie,
e) moment powstania przychodu oraz zasady wyliczania wartości świadczeń niepieniężnych,
f) fundacja rodzinna jako płatnik PIT od świadczeń na rzecz beneficjentów,
g) skutki w PIT likwidacji fundacji rodzinnej.

XI. VAT, m.in.:
1. Czy czynności wynikające ze spełnienia w ramach zadań statutowych fundacji rodzinnej świadczeń na rzecz swoich beneficjentów, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT?
2. Kiedy darowizna nieruchomości, przy nabyciu której odliczono podatek VAT, nie będzie podlegać opodatkowaniu?

XII. Sprawozdanie finansowe, m.in.:
1. Gdzie składa sprawozdanie finansowe fundacja rodzinna.
2. W jakiej formie jest przygotowywane i składane sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej.
3. Wskazówki co do planu kont fundacji rodzinnej.
4. Warunki jakie musi spełniać dodatkowy audyt fundacji rodzinnych.
5. Kogo ujawnić w Centralny Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR).

XIII. Inne, m.in.:
1. Kto ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Fundacji rodzinnej.

XIV. Fundacje rodzinne a schematy agresywnej optymaizacji podatkowej, m.in.:
1. Omówienie odmów wydania opinii zabezpieczających dot. fundacji rodzinnych:
a) wniesienie udziałów w spółkach handlowych do fundacji rodzinnej, sprzedaż wniesionych udziałów przez fundację rodzinną, dystrybucja środków do beneficjentów,
b) darowizna udziałów w spółkach do fundacji rodzinnej na etapie finalizacji sprzedaży, ich sprzedaż po upływie ok. 2,5 miesiąca.
2. Omówienie opinii zabezpieczające dot. fundacji rodzinnych:
a) wniesienie mienia do fundacji rodzinnej w postaci akcji i sukcesywna ich sprzedaż (nie inicjowana wcześniej) oraz zakup za te środki nieruchomości przeznaczonych pod wynajem, a finalnie otrzymywanie przez beneficjentów świadczeń od fundacji rodzinnej,
b) wniesienie akcji do fundacji rodzinnej, gdy nie da się określić ram czasowych ewentualnej sprzedaży,
c) skupienie wszystkich udziałów i akcji w jednym podmiocie, jakim jest fundacja rodzinna.

XV. Planowane zmiany w zakresie opodatkowania fundacji rodzinnych, tj.:
1. Wprowadzenie opodatkowania sprzedaży majątku przez fundacje rodzinne przed upływem określonego czasu.
2. Objęcie fundacji rodzinnych przepisami o zagranicznych jednostkach kontrolowanych (CFC).
3. Opodatkowanie dochodów fundacji rodzinnych z ich udziałów w podmiotach transparentnych podatkowo, czyli zagranicznych spółkach osobowych.
4. Wprowadzenie opodatkowania dochodów fundacji rodzinnych uzyskiwanych z tytułu najmu i dzierżawy.
5. Obowiązek rozwiązania fundacji rodzinnej przez sąd, jeśli będzie ona prowadziła tzw. niedozwoloną działalność gospodarczą.
6. Objęcie beneficjentów fundacji rodzinnej daniną solidarnością.

XVI. Planowane zmiany w zakresie funkcjonowania fundacji rodzinnych, tj.:
1. Uzyskanie przez organy podatkowe dostępu do akt zgromadzonych w rejestrze fundacji rodzinnych, bez ujawniania samej fundacji swojego zainteresowania jej sprawami.
2. Objęcie sprawozdań finansowych fundacji rodzinnych Repozytorium Dokumentów Finansowych (RDF).
3. Udostępnienie rejestru fundacji rodzinnych online.