W cieniu rewolucji KSeF szykuje się kolejna znacząca zmiana w polskim systemie podatkowym — raportowanie ksiąg rachunkowych w formie elektronicznej. Już wkrótce organy podatkowe zyskają dokładniejszy wgląd w rozliczenia finansowe przedsiębiorstw – nie tylko w VAT, ale również w CIT.
Obowiązek ten dotyczy w pierwszej kolejności największych podmiotów — grup kapitałowych oraz firm, których roczne przychody przekraczają 50 mln euro. Dla nich pierwszy plik JPK_CIT — zawierający dane z ksiąg rachunkowych (JPK_KR_PD) — zostanie złożony w marcu 2026 r., wraz z rocznym zeznaniem CIT. W kolejnych latach (2026–2027) obowiązek obejmie stopniowo kolejne grupy podatników CIT, m.in. podatników składających JPK_VAT.
Zakres zgłaszanych danych będzie rozbudowywany etapami — od początkowego wprowadzenia znaczników kont księgowych, aż po wskazywanie numerów identyfikacji kontrahentów, numerów faktur w KSeF oraz szczegółowych różnic między wynikiem bilansowym a podatkowym.
Kluczowym elementem przygotowań do JPK_CIT jest przygotowanie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe, aby dało się wygenerować prawidłowy plik JPK_CIT.

I. Harmonogram wdrożenia:
1. Objęcie grup kapitałowych i podatników, u których wartość przychodu przekroczyła równowartość 50 mln euro za 2025 r. – w terminie do 31 marca 2026 r.
2. Objęcie podatników obowiązanych do przesyłania ewidencji JPK_VAT za 2026 r. – w terminie do 31 marca 2027 r.
3. Objęcie pozostałych podatników CIT za 2027 r. – w terminie do 31 marca 2028 r.

II. Zwolnienia podmiotowe:
1. Podatnicy zwolnieni podmiotowo (m.in. jednostki samorządu terytorialnego – w zakresie części dochodów).
2. Podatnicy osiągający wyłącznie przychody zwolnione przedmiotowo (m.in. wybrane fundacje, stowarzyszenia, podmioty lecznicze).
3. Podatnicy prowadzący uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów (m.in. wspólnoty mieszkaniowe).

III. Zwolnienia przedmiotowe:
1. Jakie dodatkowe dane będzie można pominąć w stosunku do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wprowadzonych do ewidencji przed dniem 1 stycznia 2025 r.
2. Jakie dane za 2025 r. – składane w terminie do 31 marca 2026 r., można pominąć, m.in. NIP kontrahenta, numer KSeF faktur sprzedażowych, JPK_ST_KR, węzeł RPD – Rozliczenie Podatku Dochodowego.
3. Czy w pliku JPK_ST_KR należy wykazać środki trwałe przyjęte po 1.01.2026 czy wszystkie będące na stanie jednostki.
4. Jakie dane za 2025 r. – składane w terminie do 31 marca 2026 r. można dodatkowo pominąć w przypadku podatników stosujących Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej, tj. znaczniki identyfikujące konta ksiąg.

IV. Struktury JPK_CIT w praktyce:
1. JPK_KR_PD – z informacjami dotyczącymi ksiąg rachunkowych i rozliczenia podatku dochodowego.
2. JPK_ST_KR – z informacjami z ewidencji środków trwałych.

V. JPK_KR_PD – z informacjami dotyczącymi ksiąg rachunkowych i rozliczenia podatku dochodowego. Omówienie poszczególnych węzłów i pól, m.in.:
1. Węzeł Nagłówek – daty Od i Do, których dotyczy JPK_KR_PD / roku obrotowego/ roku podatkowego).
2. Węzeł Podmiot 1 – znacznik dla podatnika CIT Estońskiego oraz dla podatnika stosującego MSSF.
3. Węzeł Kontrahent:
a) czy w pliku znajda się dane wszystkich kontrahentów czy tylko tych, z którymi zawarto transakcję w danym okresie.
4. Węzeł ZOiS (zestawienie obrotów i sald):
a) 8 schematów dla różnych typów podmiotów (m.in. banków, ubezpieczycieli, OPP, funduszy inwestycyjnych, domów maklerskich, SKOK, jednostek pozostałych, jednostek stosujących MSSF),
b) czy ZOiS w pliku JPK_KR_PD prezentuje wszystkie konta czy tylko te posiadające zapisy,
c) jak poprawnie uzupełnić węzeł ZOiS w przypadku plików cząstkowych.
5. Znaczniki Rachunkowe ZOiS:
a) czy można stosować znaczniki o mniejszym poziomie szczegółowości, gdy zakładowy plan kont nie jest tak szczegółowy wykaz znaczników,
b) stosowanie znaczników dla kont pozabilansowych,
c) jak mapować konta, gdy jednostka stosuje konta zarówno „4” jak i „5”.
6. Węzeł Dziennik:
a) jeśli dla danego dowodu istnieją zapisy na trzech różnych kontach, ile razy dany dowód powinien wystąpić w węźle dziennik.
7. Węzeł KontoZapis.

VI. Omówienie dodatkowych znaczników kont:
1. Znacznik konta wynikający z rozporządzenia Ministra Finansów.
2. Dodatkowy znacznik wynikających z rozporządzenia Ministra Finansów.
3. Możliwe użycie maksymalnie dwóch znaczników do jednego konta.
4. Dodatkowy znacznik wynikających (Rozliczenie Podatku Dochodowego).

VII. Węzeł RPD – Rozliczenie Podatku Dochodowego:
1. Jakie rodzaje przychodów i kosztów, które trafiają do każdego ze znaczników (m.in. w których polach wykazywać poszczególne ulg, zwolnienia, dotacje):
a) wysokość przychodów zwolnionych z opodatkowania – trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych.
b) wysokość przychodów niepodlegających opodatkowaniu w roku bieżącym.
c) wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu w roku bieżącym, ujętych w księgach rachunkowych lat ubiegłych.
d) wysokość przychodów podlegających opodatkowaniu, niepodlegających ujęciu w księgach.
e) wysokość kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów –wykazuje się trwałe różnice pomiędzy zyskiem (stratą) dla celów rachunkowych a dochodem (stratą) dla celów podatkowych.
f) wysokość kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku.
g) wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów w roku bieżącym, ujętych w księgach lat ubiegłych.
h) wysokość kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów, niepodlegających ujęciu w księgach.
2. Wybrane problemy w zakresie wypełniania węzła RPD, m.in.:
a) dotacje, subwencje, dopłaty zwolnione od podatku,
b) naliczone, lecz nieotrzymane odsetki,
c) naliczone, lecz nieopłacone odsetki,
d) zapłacone odsetki, dotyczące poprzednich okresów,
e) jednorazowe amortyzacje de minimis i dla fabrycznie nowych środków trwałych,
f) odsetki od należności budżetowych,
g) koszty reprezentacji,
h) ubezpieczenie AC samochodów osobowych o wartości powyżej 150 tys. zł,
i) nieopłacone składki ZUS,
j) wypłacone po terminie wynagrodzenia, za poprzedni okres,
k) straty z lat ubiegłych,
l) ulga na złe długi,
m) przychody i koszty jako wspólnik spółek osobowych.

VIII. Węzeł RPD a znaczniki (PD):
1. Znaczniki podatkowe a węzeł RPD:
a) brak jasnego podziału w JPK_KR_PD na źródła przychodów kapitałowych oraz inne źródła przychodów,
b) czy stosowanie znaczników S_12_3, służących do identyfikacji kont księgowych wykorzystywanych przy ustalaniu podstawy opodatkowania jest obowiązkowe,
c) czy trzeba dokonać zmiany planu kont, aby odpowiadał on znacznikom S_12_3,
d) czy jest automatyczne powiązanie między węzłem RPD a danymi z kont ze znacznikami S_12_3,
e) czy brak spójności pomiędzy znacznikami S_12_3 a węzłem RPD uniemożliwi złożenie pliku JPK_KR_PD,
f) jakie konta księgowe należy dodać do planu kont, a następnie je powiązać z odpowiednimi znacznikami PD, by móc przygotować zestawienie, które zasili węzeł RPD w pliku JPK_KR_PD,
g) czy będzie pełna spójność między e-sprawozdaniem finansowym z notą podatkową, deklaracją CIT-8 oraz plikiem JPK_KR_PD z węzłem RPD,
h) co w sytuacji różnic w raportowaniu CIT-8 a datą sporządzenia sprawozdania finansowego skutkującą innymi danymi.

IX. JPK_ST_KR – z informacjami z ewidencji środków trwałych. Omówienie poszczególnych węzłów i pól, m.in.:
1. Węzeł Nagłówek – oznaczenie daty początkowej oraz końcowej roku obrotowego oraz roku podatkowego, gdy różni się od roku obrotowego.
2. Węzeł ST_KR:
a) numer KSeF w przypadku faktur sprzedaży środków trwałych,
b) numer dokumentu OT,
c) rodzaj dokumentu stwierdzającego nabycie – pola do wyboru (S – umowa sprzedaży, D – umowa darowizny, N – wkład niepieniężny, W – wytworzenie, F – faktura VAT, I – inne).
d) metoda amortyzacji podatkowej (D – degresywna, L – liniowa, J – jednorazowa, I – inna, X – brak amortyzacji)
e) stawka amortyzacji podatkowej,
f) wartość początkowa, zaktualizowana wartość początkowa, kwota odpisów,
g) częstotliwość odpisu – pola do wyboru (M – miesięcznie, K – kwartalnie, R – rocznie, J – jednorazowy, S – sezonowa, I – inna, X – brak odpisu).
h) przyczyna wykreślenia z ewidencji (tytuł likwidacji) – pola do wyboru (A – przekwalifikowanie do innej grupy aktywów, S – sprzedaż, X – stwierdzenie niedoboru, K – kradzież, D – darowizna, N – wkład niepieniężny, I – inne).
3. Prowadzenie ewidencji środków trwałych w excelu – czy dalej będzie możliwe.

X. Wybrane problemy techniczne:
1. Co w przypadku zmiany systemu księgowego? Czy można wysłać dwa pliki? (z nowego i starego systemu)?
2. Jak wypełnić pole RPD dla pliku JPK_KR_PD w przypadku pliku za okresy cząstkowe?
3. Problem z wolumenem danych – co w przypadku podatników generujących pliki przekraczające dopuszczalny limit wysyłki przez bramkę?
4. Czy można dzielić plik JPK_ST_KR w przypadku dużej liczby danych?

XI. Pozostałe problemy
1. Integracja danych i systemów.
2. Plik JPK a sprawozdanie finansowe.
3. Co w przypadku korekty sprawozdania finansowego.
4. Czy będzie dostępne środowisko testowe dla JPK CIT.
5. Czy przesłanie JPK_CIT zwalnia z składania deklaracji CIT-8.

XII. CIT Estoński:
1. Czy podatników na CIT Estońskim dotyczy JPK CIT.
2. Jak ustalić czy spółka ma obowiązek składania JPK CIT.
3. Znacznik_EST w JPK_KR_PD oraz wypełnianie węzła RPD.

XIII. Fundacje rodzinne:
1. Czy mają obowiązek raportowania.

XIV. Odpowiedzialność za niewdrożenie JPK CIT.

XV. Dyskusja i sesja pytań.